مراسم آتش گذر و گناه سوزی آریایی ها

آتش باوری در میان ملل به ویژه در بین ایرانی تبارها از چین تا حلب ،  پیشینه ای به درازای سده ها وهزاره های تاریخ داشته است. در آیین آریایی نوروز  ،  جزای آخرت کردار انسانها ،  در پرش مردم از روی  شعله های آتش  کاسته می شود.   در آخرین  هفت روز سال کهنه ، رسم آن بوده است ،  که  مردم به پاک داری و پاکیزه کردن کردار خود  میپرداخته اند.

     همه مردم  یکبار از روی آتش می گذشته اند،  اما جوانان   از این مناسبت بیشتر بهره ی شادی میگرفتند. آیین (آتش گذر) یا (شعله شنایی)  نکوداشت یاد  درگذشتگان  و قربانیان بوده است. در یکسال هزار آفت  و هلاکت  ممکن بود در سرنوشت و سرگذشت مردم در فلات ایران زمین اتفاق بیفتد .  سپاسنا مه ی مردم از آهورا مزد ا  همین  پناه کردن در شعله های آتش بود.  

 هنوز در برخی از شهرها و دهکده های  پریشان آریانای باستان  ( ایران ،  افغا نستان ، تاجیکستان ، آذربایجان ، پاکستان و هند وستان ،  قزاقستان و ارمنستان ،  ترکمنستان و قرقیزستان و ازبکستان )  این رسم و  آیین نیک پاسداری میگردد .  درهمین جا میخواهم اشاره کنم که  در بدخشان بزرگ ،  نماد و چکاد این جشن  بیشتر از هرجای عالم چشمگیر است.  آتش گردی و چرخیدن در گرداگرد شعله های آتش شریک سرنوشت و سرگذشت  بدخشانیان بوده است.

  جشن سده ، جشن آذرگان ، اردیبهشت گان و جشن چهارشنبه سوری از جمله آیین های تقدیس آتش در اساطیر باستان بوده اند ، که جلوه  برخی از این جشنهای با شکوه با وجود یورش بیرحمانه ی اعراب ، مغولها  تا کنون و تا همیشه ی زمانها ، پایا و ماندگارخواهد ما ند.

 همانندی جشنهای آتش گذر مارا را در دیگر مردم  جهان هم  می توان مشاهده کرد. آتش پاک عید  نصا را، آتش ماه مه شب جشن سنت وبوردر سوئد ،  سلت های ایرلند واسکاتلند ، آتش پاییز در روسیه و جشن تیانتاراج ارامنه ، جشن سن ژان در 24 ژوئن که در دانمارک ، نروژ ، لیتوانی  ، استونی ، یونان ، مقدونیه و مسلمانان الجزایر و مراکش برگزار می شود در شمار جشنهای آتش در میان سایر انسانهای جهان است.

 با فرارسیدن زمستان ، بزرگ آذربان آتشکده ،  از شراره ی آتش مقدس وهمیشه فروزان آتشکده با مراسمی ویژه آتشی افروخته می گردانید و آن گاه با احترام هر خانوا ده شاخه ای را با آن آتش افروخته به خانه برده وآتش گاه مقدس خانواده را با آن روشن می کردند ومی کوشیدند این آتش تا پایان زمستان روشن و فروزنده باقی بماند تا اجاق خانواده خاموشی نگیرد.

 زیست روستایی و صحرا نشینی و نظام چوپانی ، زمینه را چنان میداشت که خانواده ها همیشه سعی مینمود ند ، از آغاز سال تا پایان سال آتش را خاموش نکنند .  گروهی از پژوهشگران ایرانی براین باورند که جشن چهار شنبه سوری یادگار کهن گذر سیاوش از آتش است که به هدف اثبات بیگناهی ومعصومیت سیا وش انجام یافته و تاکنون استوار و پایدار مانده است.

 هم اکنون در تما می روستاها ،  شهرها و اجتماعات کوچک و بزرگ ایران زمین ،  مردم به پیشبازاین جشن شا دی به پای کوبی وسرور میروند .  برخی از خلفا مانند مامون و برخی از امرای ترک تبار چون مسعود غزنوی،  با ترویج و برگزاری جشن ویژه نوروز ی ،  می کوشیدند  آتش خشم  مردم  را فرونشا نند  و  با به رسمیت شناختن آیین های ملی آریایی ها ،  پلی از پیوندهای فرهنگی میان خود و مردم  پارسی  پدیدآورند.