چهارشنبه سوری
آتش باوری در میان ملل به ویژه در بین ایرانی تبارها از چین تا حلب ، پیشینه ای به درازای سده ها وهزاره های تاریخ داشته است. در آیین آریایی نوروز ، جزای آخرت کردار انسانها ، در پرش مردم از روی شعله های آتش کاسته می شود. در آخرین هفت روز سال کهنه ، رسم آن بوده است ، که مردم به پاک داری و پاکیزه کردن کردار خود میپرداخته اند.
همه مردم یکبار از روی آتش می گذشته اند، اما جوانان از این مناسبت بیشتر بهره ی شادی میگرفتند. آیین (آتش گذر) یا (شعله شنایی) نکوداشت یاد درگذشتگان و قربانیان بوده است. در یکسال هزار آفت و هلاکت ممکن بود در سرنوشت و سرگذشت مردم در فلات ایران زمین اتفاق بیفتد . سپاسنا مه ی مردم از آهورا مزد ا همین پناه کردن در شعله های آتش بود.
هنوز در برخی از شهرها و دهکده های پریشان آریانای باستان ( ایران ، افغا نستان ، تاجیکستان ، آذربایجان ، پاکستان و هند وستان ، قزاقستان و ارمنستان ، ترکمنستان و قرقیزستان و ازبکستان ) این رسم و آیین نیک پاسداری میگردد . درهمین جا میخواهم اشاره کنم که در بدخشان بزرگ ، نماد و چکاد این جشن بیشتر از هرجای عالم چشمگیر است. آتش گردی و چرخیدن در گرداگرد شعله های آتش شریک سرنوشت و سرگذشت بدخشانیان بوده است.
جشن سده ، جشن آذرگان ، اردیبهشت گان و جشن چهارشنبه سوری از جمله آیین های تقدیس آتش در اساطیر باستان بوده اند ، که جلوه برخی از این جشنهای با شکوه با وجود یورش بیرحمانه ی اعراب ، مغولها تا کنون و تا همیشه ی زمانها ، پایا و ماندگارخواهد ما ند.
زیست روستایی و صحرا نشینی و نظام چوپانی ، زمینه را چنان میداشت که خانواده ها همیشه سعی مینمود ند ، از آغاز سال تا پایان سال آتش را خاموش نکنند . گروهی از پژوهشگران ایرانی براین باورند که جشن چهار شنبه سوری یادگار کهن گذر سیاوش از آتش است که به هدف اثبات بیگناهی ومعصومیت سیا وش انجام یافته و تاکنون استوار و پایدار مانده است.